TEL : 062-141-1551 / LINE : @onutools

มือใหม่ DIY หัดเชื่อม เหล็ก สแตนเลส ต้องทำอย่างไรบ้าง

มือใหม่ DIY หัดเชื่อม เหล็ก สแตนเลส ต้องทำอย่างไรบ้าง

มือใหม่ DIY เริ่มต้นทำงานเชื่อม แรกสุดเลยก็คือการเลือกว่าจะเชื่อมด้วยวิธีใด เชื่อมด้วยไฟฟ้าหรือแก๊ส สำหรับมือใหม่นั้นการเชื่อมโดยไฟฟ้าจะง่ายต่อการเริ่มต้นมากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นความง่ายในการเข้าถึงอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่หาซื้อได้ทั่วประเทศโดยไม่ต้องเข้าร้านเฉพาะทาง หรือจะสั่งซื้ออุปกรณ์ออนไลน์ให้มาส่งถึงบ้านได้เลยก็ไม่มีปัญหา สามารถเริ่มจากการเชื่อมเล็ก ๆ ให้คุ้นเคยและเชี่ยวชาญก่อนแล้วจึงขยับชิ้นงานให้ใหญ่และซับซ้อนมากขึ้นตามลำดับ การลงทุนเองก็ไม่ได้มากจนเกินไป

ความหมายของการเชื่อมนั้นคือการ “เชื่อม” หรือยึดติดวัสดุสองชิ้นเข้าด้วยกัน ความจริงการใช้กาวติดก็พอจะกล่าวได้อย่างฝืน ๆ ว่าเป็นการเชื่อมประเภทหนึ่ง แต่ด้วยความเคยชินของคนทั่วไปแล้ว การเชื่อมนั้นหมายถึงการยึดติดโลหะสองชิ้นเข้าด้วยกัน โดยใช้วิธีการให้ความร้อน หลอมเหลวโลหะทั้งสองชิ้นในจุด ๆ หนึ่ง โลหะเมื่อหลอมเหลวในจุดนั้นก็จะผสานเข้าด้วยกัน เมื่อแห้งแล้วก็จะกลายเป็นโลหะเนื้อเดียวกัน ยึดติดกันอย่างแข็งแกร่ง

ดังนั้นสิ่งที่ผู้เริ่มต้นหัดทำงานเชื่อมต้องเข้าใจก็คือหลักการของการเชื่อม สิ่งที่เราทำก็คือหลอมโลหะในจุดเล็ก ๆ ให้กลายเป็นโลหะหลอมเหลว เมื่อโลหะหลอมเย็นลงก็จะเกิดเป็นการ “เชื่อม” ขึ้นมา

สรุปว่าสิ่งที่เราต้องควบคุมก็คือการวางตำแหน่งของลวดเชื่อม (ธูป) เชื่อม ให้อยู่ในระยะห่างจากจุดเชื่อมอย่างเหมาะสมเพื่อให้เกิดการ อาร์ค ซึ่งจะสร้างความร้อนสำหรับหลอมละลายโลหะในจุดนั้น ๆ 

เครื่องมือสำหรับการเชื่อมโลหะด้วยไฟฟ้านั้นที่สำคัญที่สุดก็คือ เครื่องเชื่อมหรือเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำหรับเชื่อม เครื่องเชื่อมเหล่านี้จะมีทั้งแบบที่เป็นเครื่องยนต์ปั่นไฟและแบบที่เสียบกับไฟบ้าน แบบเครื่องยนต์จะมีราคาแพงกว่าแต่มีข้อดีคือสามารถทำงานเชื่อมนอกสถานที่ได้ สำหรับมือใหม่นั้นสมควรเริ่มต้นจากเครื่องเชื่อมอินเวอร์เตอร์ก่อนเนื่องจากเครื่องเชื่อมประเภทนี้มีราคาถูก สามารถปรับแต่งใช้งานกับการเชื่อมได้หลายชนิด

เครื่องเชื่อมประเภทนี้จะใช้ธูปเชื่อมเป็นตัวเชื่อม ธูปเชื่อมนี้จะมีโลหะเป็นแกนกลางและมีฟลักซ์ (Flux) หุ้มอยู่เหมือนธูป สิ่งที่เชื่อมโลหะเข้าด้วยกันจริง ๆ ก็คือลวดโลหะภายใน flux ที่หุ้มอยู่ด้านนอกนั้นเมื่อได้รับความร้อนแล้วจะปล่อยก๊าซออกมาเพื่อผลักดันเอาอากาศออกไปโดยรอบ อากาศหรืออกซิเจนนี้ถ้าหากสัมผัสกับโลหะหลอมละลายแล้วจะเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน ทำให้เกิดสนิมเหล็กขึ้น รอยเชื่อมก็จะไม่แข็งแรงและไม่สวยงาม

เหตุที่ต้องใช้ลวดโลหะในการเชื่อมก็เนื่องจากเนื้อโลหะจากวัสดุทั้งสองชิ้นไม่เพียงพอที่จะผสานเข้ากันอย่างแนบเนียน ถ้าไม่มีแกนลวดโลหะช่วยเสริมปริมาณเนื้อโลหะแล้ว รอยเชื่อมก็อาจจะยุบเป็นแอ่งลงไป กลายเป็นสร้างความอ่อนแอให้แค่โครงสร้างโดยรวม

ที่ต่อออกมาจากเครื่องเชื่อมก็คือสายเชื่อม สายเชื่อมนี้จะเป็นตัวนำไฟฟ้าจากเครื่องเชื่อมไปยังคีมจับธูป ต่อไปยังชิ้นงานจากนั้นจึงวนกลับมายังเครื่องเชื่อมผ่านสายเชื่อมอีกเส้นหนึ่งซึ่งยึดติดกับชิ้นงาน

ส่วนปลายของสายเชื่อมนี้จะมีหัวเป็นปากหนีบสปริงโลหะ ปลายสายหนึ่งสำหรับหนีบยึดชิ้นงาน อีกสายหนึ่งสำหรับหนีบลวดเชื่อม ปากหนีบนี้จะมีด้ามมือจับเป็นยางหรือพลาสติกซึ่งเป็นฉนวนป้องกันไฟฟ้าช็อต

อุปกรณ์สำหรับงานเชื่อมชิ้นต่อมาก็คือหน้ากากกันแสง หน้ากากที่ใช้งานได้ต้องเป็นหน้ากากที่มีความสามารถในการป้องกันรังสี Ultra violet และ infrared อย่างน้อย 99.5 เปอร์เซ็นต์ หน้ากากชนิดที่ราคาถูกก็คือหน้ากากแบบมือจับ แต่หน้ากากแบบใช้มือจับนี้จะสร้างความรำคาญและไม่คล่องแคล่วเท่ากับการใช้หน้ากากแบบสวมหัวซึ่งระบบกันแสงอัตโนมัติ

พัดลมดูดอากาศเองก็เป็นอุปกรณ์เสริมที่ดีเพราะบางครั้งงานเชื่อมก็จะมีควันบังตาทำให้ทำงานได้ไม่สะดวก ละอองโลหะที่ฟุ้งขึ้นมาเองถ้าหากปล่อยให้เข้าตาอย่างต่อเนื่องและยาวนานก็จะเกิดอาการระคายเคืองได้

ธูปเชื่อมหรือลวดเชื่อมก็เป็นอุปกรณ์ที่ขาดไม่ได้สำหรับการเชื่อมด้วยไฟฟ้า ราคาของลวดเชื่อมจะมีผลต่อผลงานเชื่อมอยู่บ้าง แต่สำหรับผู้เริ่มต้นแล้วให้เลือกของที่มีราคาปานกลาง ไม่จำเป็นต้องใช้ของราคาแพงเนื่องจากความเชี่ยวชาญเรายังมีน้อย ไม่อาจใช้ของดีได้อย่างเต็มที่คุ้มราคา

ไม่ว่าจะเป็นมือโปรหรือมือใหม่ ค้อนเล็ก ๆ สำหรับกะเทาะสนิมออกจากรอยเชื่อมและแปรงโลหะสำหรับขัดรอยเชื่อมจะช่วยให้เราเห็นผลลัพธ์ของการทำงานได้อย่างชัดเจน ทำให้เราทราบว่ามีข้อผิดพลาดบกพร่องอันใดหรือไม่

ถุงมือนั้นเป็นสิ่งจำเป็นสำหรับการทำงานเชื่อม อย่างลืมว่าเรากำลังทำงานอยู่กับความร้อนสูง ถ้าหากโลหะหลอมเหลวถูกดีดจากรอยเชื่อมเข้าใส่มือหรือแขนก็จะทำให้เกิดเป็นแผลลวกและอาจอักเสบลุกลาม กันไว้ดีกว่าแก้ คำพูดนี้ใช้ได้ดีเสมอ

ความปลอดภัยเป็นสิ่งสำคัญสำหรับการทำงาน DIY ทุกชนิดโดยเฉพาะงานเชื่อมซึ่งเป็นการทำงานกับความร้อนสูงและไฟฟ้าแรงสูง เราควรจัดการสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมต่อการทำงาน อย่าทำงานใกล้เชื้อไฟเพราะประกายไฟจากการเชื่อมอาจจะทำให้เกิดไฟลุก อย่าทำงานในที่ชื้นแฉะเพราะอาจจะทำให้ไฟช็อต เครื่องแต่งกายเองก็สมควรเลือกให้เหมาะสม หลีกเลี่ยงการสร้างโอกาสที่ทำให้ไฟไหม้เสื้อผ้า ถ้าหากสะเก็ดไฟหรือโลหะหลอมเหลวกระเด็นเข้าไปในกระเป๋าเสื้อหรือปลายขากางเกงที่พับขึ้นมาก็มีโอกาสที่จะเกิดไฟไหม้เสื้อผ้า

สำหรับมือใหม่นั้นไม่สมควรทำการเชื่อมที่มีความยากสูงอย่างเช่นการเชื่อมเหนือศีรษะหรือการเชื่อมในที่แคบ ให้เริ่มต้นจากการเชื่อมชิ้นงานง่าย ๆ อย่างเช่นแผ่นเหล็กก่อน ยังไม่ต้องทำการเชื่อมโลหะสองชิ้นเข้าด้วยกันแต่เริ่มจากการฝึกควบคุมลวดเชื่อมให้ได้ระยะห่างที่เหมาะสม เริ่มต้นจากการลากหรือเคาะปลายลวดเชื่อมกับพื้นผิวเรียบของโลหะที่ทำการฝึกเบา ๆ ถ้าหากลวดเชื่อมยึดติดกับพื้นผิวโลหะโดยไม่เกิดอาร์คก็ให้ดึงลวดเชื่อมออกไปด้านนอกลำตัว อย่าดึงเข้าหาตัวเอง

เมื่อได้อาร์คแล้วให้รักษาระยะห่างของปลายธูปกับพื้นผิวโลหะที่เกิดการหลอมเหลวเอาไว้ เคลื่อนที่ไปเป็นเส้นตรงช้า ๆ อย่างสม่ำเสมอ จนกระทั่งเริ่มจับความรู้สึกของการรักษาระยะห่างของปลายลวดเชื่อมกับจุดเชื่อมได้แล้วจึงเริ่มต้นฝึกเชื่อมโลหะสอยชิ้นเข้าด้วยกัน

การวางแผ่นโลหะสองแผ่นซ้อนกันและเชื่อมขอบแผ่นโลหะชิ้นบนกับผิวโลหะชิ้นล่างเป็นตัวเลือกที่ดีสำหรับการฝึกในระยะแรก ๆ จากนั้นจึงค่อยขยับเพิ่มความยากของรอยต่อเป็นแบบชนกัน รอยต่อแบบเข้ามุมและแบบตัว T

ในการเชื่อมนี้ เครื่องมือจับชิ้นงานจะช่วยให้เราทำงานได้ง่ายขึ้น อย่าเอาแต่พึ่งพามือของตัวเองในการจับชิ้นงานเพราะไม่ว่าอย่างไรมือมนุษย์ก็ไม่เที่ยงตรงเหมือนคีมจับ ทั้งยังอาจจะเป็นอันตรายต่อตนเองได้อีกด้วย

ไปด้านบน